عکس آنلاین[1] / مصطفی ملکی: او زندگی اش را وقف عکس گرفتن از لحظات حماسی ، معدن های طلا، زمین های نفت خیز و کشتارها کرده است. اما اکنون سالگادو لنز دوربین اش را به سوی آخرین مکان های آسیب ندیده ی زمین تغییر داده است. در نمایشگاهی که «فتولاندن» آن را دائر کرده است در کنار آثاری از مجموعه ی «Genesis» سالگادو، یکی از مجموعه های سه گانه ی کاوه گلستان نیز به نمایش در خواهد آمد.

صدها نفر در حال هجوم اند. آیا این تصویری از جهنم است؟ روح عکاسانه که زندگی کنونی را در امپراتوری آزتک نشان می دهد؟ در حقیقت سالگادو و عکسش جویندگان طلا را در حالیکه به سوی معدن روباز طلا در «سرا پلادا»در برزیل هجوم می برند گرفته اند. این حفره ی بزرگ که در دهه ی هشتاد میلادی در زمین ایجاد شده است. عکس به طرز عجیب و غریبی لامکان و لازمان است. اندک عکسی را می توان یافت که چنین قدرتی را داشته باشند تا باعث شوند درباره ی جهانی که در آن زندگی می کنید به فکر فرو روید و فرضیه بسازید.

معدن روباز طلا در برزیل. ۱۹۸۶

سالگادو یک فتوژورنالیست است که همیشه به دنبال تصویر در حرکت و غیر ساکن و با پرسپکتیو در حال تغییرِ زندگیِ روی زمین بوده است. از تصاویر معدن طلا در برزیل تا کار اخیرش که آخرین طبیعت دست نخورده و افراد اسیر نشده در مدرنیته را نشان می دهد. سالگادو رازهایی از مکان های دور افتاده را نشان می دهد: چیزهایی که شما فکر می کردید از بین رفته اند، جنایاتی که شما هرگز تصورش را نمی کنید.

سالگادو تنها یک عکاس بزرگ نیست. او حتی ممکن است آخرین عکاس بزرگ بر جای مانده باشد ــ حداقل در زمینه ی کلاسیک، سنت بشری، کار با سیاه و سفید، نقل حقایق عمیق. شما می توانید از هر کدام از کتاب های سالگادو برگه ای را انتخاب کنید و به آن خیره شوید، گویی یکی از بهترین عکس هایی ست که تا کنون گرفته شده است. در کتاب «Genesis»، چشم یک وال را می بینید که از آب بیرون آمده و رو به عقب و به عکاس خیره شده است  و نمونه های خارق العاده ی دیگر. شاید بتوان این عکس ها را هم رتبه با شاهکارهای «هانری کارتیه برسون» قرار داد. اما سالگادو مطمئن نیست که آیا نوع عکاسی او می تواند در عصر دیجیتال زنده بماند یا خیر. او می گوید: عکاسی تبدیل به چیز دیگری شده است، «پدر و مادرتان زمانیکه بچه بودید عکس های ارزشمندی را از شما می گرفتند. آنها به مغازه ی چاپ عکس سر خیابان می رفتند تا عکس ها را چاپ کنند. این خاطره است. این عکاسی است.»

قطب جنوب. ۲۰۰۵

او می گوید: عکس های دیجیتال نمی توانند احساس و معنای نابِ حافظه ی متجسم را داشته باشند چون «یک عکس امروزی متریال نیست بلکه درون یک کامپیوتر است. تلفن تان را که از دست دهد، عکس هایتان نیز از دست می روند. بدتر آنکه، ما دیگر عکس ها را به عنوان پوشه ها نمی بینیم بلکه به عنوان چیزهایی می بینیم که می توانند با فتوشاپ دستکاری شوند و در اینستاگرام دلربا  و فریبنده شوند. قبل از این، ما یک عکس می گرفتیم. آن عکس خودِ واقعیت بود.»

حتی قبل از تولد دوربین دیجیتال، اگر چه، انتقادها به سوی عکاسی هجوم بردند، عکاسی به واقع رتوریکی از واقعیت را خلق می کند. اما سالگادو ثابت می کند که آن در حقیقت می تواند ابعاد جدیدی از جهان انسانی و فیزیکی، غنایی منحصر به فرد، دوست داشتنی، خارق العاده را نمایان کند. «زمانیکه من برای اولین بار دوربین گرفتم، تا قبل از آن هرگز از طریق یک منظره یاب به چیزی خیره نشده بودم.»

سالگادو در یک مرزعه در ایالت میناس گرِس در جنوب شرقی برزیل به دنیا آمد. او و همسرش «لِلیا وانیک» در پاریس تحصیل کردند، جاییکه استودیو شان هنوز پا برجاست. این کاری ست گروهی: للیا کتاب هایی با ساختاری زیبا را طراحی می کند که سالگادو از طریق آنها آنچه را که «داستان هایش» می نامد نقل کند. اخیراً، آنها با یکدیگر در حال کاشت دوباره ی جنگلی برزیلی در مزرعه ای هستند که سالگادو در آن بزرگ شده است. سالگادو عکاسی یا هنر را به طور آکادمیک نخوانده است ــ او دکترای اقتصاد دارد. در یک سفر تجاری به اطراف جهان بود که همان خاطره ی نگریستن از طریق منظره یاب برای او رخ داد و سالگادو را عاشق عکاسی کرد.

«حیوانِ بشری یک حیوان سیاسی ست،» او می گوید، و بشردوستی اش بی شک در تصاویرش از فاجعه ها و شیوه های زندگیِ در خطر مشهود است. اما او اصرار دارد که توسط «اکتیویسم» تحریک نمی شود. در عوض، آنچه که او بر روی آن تاکید می ورزد تفریح محضی ست از آنچه که انجام می دهد. عکاسی او را به سرتاسر دنیا برده است، گذرنامه ی او برای دیدن مکان ها، افراد و چیزهای شگفت انگیز بوده است. او به یاد می آورد که در بیابان کویت ایستاده بود و از چاه های نفت در حال آتش بعد از اولین جنگ خلیج فارس عکاسی می کرد. منظره ای عجیبی بود. «همه ی چاه ها در حال سوختن بودند ــ همه ی هیجانی که آنجا می توانست باشد.»

با نگاهی به عکس های خاطره انگیز سالگادو، گویی در حقیقت با مشت به شکمتان می کوبند. جلوه های ویژه می توانند عکس ها را جادویی کنند. اما با اینحال سالگادو رویدادهای واقعی و خام را نشان می دهد که از فانتزی دیجیتال پیشی می گیرد و آن را به عقب می راند. لحظه ی شاعرانه، پر از احساس و شوک آورِ حقیقت همان است که کارتیه برسون «لحظه ی سرنوشت ساز» می نامدش. شما مجبور هستید که خودتان را در آنجایی قرار دهید که چیزها در حال اتفاق افتادن هستند، و وارد سیل رویدادها و حالات و احوالات مردم شوید. «شما می دانید که کجا خواهید رفت، اما نمی دانید چه چیزهایی را باز می گردانید.» زمانیکه سوژه به ناگاه ظاهر می شود، شما باید آماده باشید ــ و سریع. «عکاسی یک دویست و پنجاهم از یک ثانیه است،» سالگادو می گوید. و خیلی از اوقات هم ممکن است اشتباه پیش بیاید. «تنوع های زیادی وجود دارد. نور باید باشد. قدرت باید باشد. اگر سوژه یک پرتره است شخصیت هم باید باشد.»

بومی های آلتو ژینگو. ۲۰۰۵

عکس توسط یک دوربین منفعل گرفته نمی شود. بلکه توسط شخصی گرفته می شود که دوربین را در دست دارد. و این همان چیزی ست که سالگادو را خاص می کند: دکترای اقتصاد، آرمان گرایی سیاسی، ارتباط با طبیعت و گذشته که از جنگل دوران بچگی اش بیرون می آید ــ او تا حدی که بتواند همه ی آنها را درون تصویر قرار می دهد و تا حدی که بتواند روحش را درون عکس قرار می دهد. «در این لحظه، شما تاریخ و ایده هایتان را به آنچه که در مقابل شما قرار دارد منتقل می کنید. این یک عکس است.»

سالگادو، در آن دمی که «عکاسی چیزها را فریز می کند»، بینش شخصی خود را از یک سیاره ی در حال رنج و وسیع منتقل می کند. شکوه صحنه هایش قلب را به درد می آورد. مردم در فاصله ی میان چادرهای کمپِ آوارگان محو می شوند. آنها در امتداد یک مسیر جنگلی از نفس می افتند. آنها هراسان در بستر مرگ می آرامند ــ با دیدن عکس های او از نسل کشی روآندا. همیشه، یک صحنه از عمق و معیار، از عظمت تاریخ بشر و داستان خودِ زمین وجود دارد. او عمق میدانی عالی را می گیرد که باعث می شود عکس هایش به همراه تکنیک هایی که در طول زندگی اش آموخته است فراموش نشدنی شوند.

“من با فیلم خیلی سریع کار می کنم. من همیشه دیافراگمم را می بندم تا عمق میدان بزرگی را بتوانم بگیرم. حجم ها برای من بسیار مهم هستند. نتیجه همان است که باعث می شود آنها چنین متاثر کننده شوند. مهاجران در حال عبور از یک جنگل هستند، بسیار خسته. بعضی ها در طول مسیر از نفس می افتند. پشت سر آنها، بسیاری دیگر در حال رسیدن هستند. ترس همه جا را پر کرده است. «واقعیت»، سالگادو می گوید، «پر از عمق میدان است.»

References

  1. ^عکس آنلاین (aksonline.ir)

نویسنده: زهرا ستوده

منبع

آتلیه تخصصی عکس نوزاد ،کودک و بارداری- فوتو ستوده
زهرا ستوده
نویسنده: زهرا ستوده
عشق به عکاسی و ثبت لحظات خاطره انگیز از کودکان ، من رو به کار بیشتر تشویق کرد و این وب سایت در راستای این فعالیت هنری و در جهت اطلاع رسانی و ارتقای سطح عکاسی در جامعه مجازی و همچنین به نمایش در آمدن نمونه کار های خودم ایجاد و در خدمت شما قرار گرفته است. امیدوارم از خواندن محتوا و دیدن عکس های این وبسایت لذت ببرید. استودیو ستوده آتلیه تخصصی عکس و فیلم نوزاد کودک وبارداری در کرج
نوشته های دیگر از نویسنده